Doświadczenie uczy nas, że wielkich odkryć i znalezisk dokonuje się przypadkiem. Szereg takich doświadczeń tworzy historię zdarzeń lub rzeczy, która kształtuje dzieje miejsca i ludzi. Nie inaczej jest w kontekście Stargardu i bogatej przeszłości miasta. Świadczy o tym nieoczekiwane odkrycie, dokonane przez pracowników Książnicy Stargardzkiej. Dowiodło ono, że nie trzeba wcale organizować wypraw na krańce świata. Na miejscu- tuż pod ręką- jest bowiem jeszcze wiele do odnalezienia. 

Cenny skarb odkryto więc niemal zupełnie przypadkowo, podczas porządkowania magazynów Książnicy. Te zaś są bogate i przepastne. Samo zejście do wnętrz pełnych zakurzonych tajemnic budzi wrażenie. Cóż dopiero eksponat, wydobyty z mroku dziejów historii sztuki, literatury i teatru dawnego Stargardu...
...Ma średnicę 20,5 cm i głębokość 2,1 cm. Waży 625 gram- wykonano ją z metalu i posrebrzono. Patera pamiątkowa stanowi teraz jeden z cenniejszych eksponatów Książnicy Stargardzkiej. Wykonano ją z okazji festiwalu, poświęconego twórcy Reformacji- Marcinowi Lutrowi. Głównym punktem festiwalu była sztuka teatralna, dedykowana Lutrowi. Swoją premierę miała w Jenie, w 1883 r. Festiwal ten, organizowany następnie w wielu miastach, zawitał też do Stargardu- czego dowodem jest okolicznościowa patera z podobizną Marcina Lutra. Przy okazji stanowi również materialny dowód tradycji teatralnych ówczesnego Stargardu.
Sztuka teatralna z Jeny, której celem było ukazanie widowni życia i dramatycznej działalności twórcy Reformacji, została wystawiona w czterechsetną rocznicę urodzin Marcina Lutra. W siedmiu odsłonach ukazywała historyczny rys jego postaci. W pierwszym akcie główny bohater przedstawiany był jako młodzieniec, który w nowicjacie klasztoru w Erfurcie studiuje dogmaty surowego życia chrześcijańskiego, by upominać się o powrót do korzeni chrześcijaństwa- to już w ramach nauk w Wittenberdze.
Okazałą i bogato zdobioną pamiątkę tego wydarzenia podziwiać można w Książnicy Stargardzkiej. Pod wrażeniem eksponatu pozostaje Starosta Stargardzki Iwona Wiśniewska, uczestnicząca w kameralnej ceremonii jego odsłonięcia.
Ze zdobionej inskrypcji patery można dowiedzieć się, że sztuka poświęcona Marcinowi Lutrowi w Stargard in Pommern, wystawiona została w roku 1898. Oglądając eksponat podziwiać również można bogato zdobione herby miast prowincji Pomorza Zachodniego i ówczesnych Niemiec.
Zachęcamy do obejrzenia skarbu Książnicy. Można zadumać się nad historią myśli, słowa oraz idei- wciąż żywych i aktualnych na przestrzeni wieków.